Stalin

Polityka zagraniczna Rosji radzieckiej w latach trzydziestych skupiała się przede wszystkim na próbie uniknięcia konfliktu militarnego w Europie, co ostatecznie okazało się niemożliwym do zrealizowania. Należy pamiętać, że rosyjska dyplomacja była naprawdę bardzo zręczna. Centralny system zarządzania polityką zagraniczną okazał się bardzo skuteczny, władze radzieckie nie musiały bowiem przekonywać swoich obywateli do żadnych swych zamierzeń, ot, robiły po prostu to, co uznały aktualnie za najbardziej dla państwa korzystne. Ostatecznie zawiązały sojusz z III Rzeszą, która przecież na początku lat trzydziestych była dla Rosjan największym zagrożeniem. Polityka radziecka była jednak bardzo zręczna - do ostatniego momentu działała na dwóch frontach, pozostawiała sobie dwa wyjścia. Rosjanie nie związali się ani z zachodem Europy ani z państwami faszystowskimi. Ostateczne decyzje, które ogromnie wpłynęły na przebieg II wojny światowej, zapadły dopiero w sierpniu 1939 - a więc w niecały miesiąc przed wybuchem wojny! Rosja radziecka była na konflikt militarny przygotowana już od dawna, choć, jak pokazała przyszłość - nie w takim stopniu jak było to wymagane.